ABC ENERGO-EKO DOMOWNIKA

Proste działania zwiększające energooszczędność i ekologię użytkowania mieszkań, domów i budynków.

1. Oświetlenie

• Nie używaj świetlówek energooszczędnych - są one szkodliwe dla zdrowia i środowiska! Oszczędność wynikająca z ich użytkowania jest pozorna - koszt produkcji świetlówki kompaktowej jest ok. 10 razy większy od tradycyjnej żarówki. Realna trwałość często bywa mniejsza niż w przypadku tradycyjnej żarówki - ze względu na ich częste włączanie i wysoką temperaturę panującą w zamkniętych oprawach. Najważniejsze - zawierają one szkodliwą rtęć, która jako pierwiastek jest niezniszczalna i niebywale szkodliwa dla zdrowia i środowiska a rzekoma utylizacja świetlówek jest mitem. Badania naukowe wskazują na niebezpieczeństwo chorób - m.in. depresji, zaćmy i raka skóry, co jest skutkiem m.in. generowania przez nie promieniowania utrafioletowego. Więcej

• Używaj tradycyjne żarówki.
  

• W miejscach gdzie nie jest potrzebne intensywne oświetlenie np. sypialnia, łazienka, przedpokój – stosuj żarówki diodowe tylko produkcji dobrych firm (np. Hikari) – tańsze mają zdecydowanie krótszą trwałość. Zużywają one nawet ok. 10 razy mniej energii od tradycyjnych żarówek.

• Wyłączaj niepotrzebne oświetlenie.

2. Urządzenia domowe

• Kupując elektryczne urządzenie domowe (telewizor, lodówka itp.) wybieraj takie, które nie tylko dobrze spełnia swoje zadanie, ale również zużywa mało energii.
• Żelazka, suszarki, odkurzacze, miksery itp. należy używać możliwie krótko aby ograniczać pobór energii elektrycznej.

• Lodówki i zamrażarki należy otwierać tylko na krótką chwilę aby nie wprowadzać do środka ciepłego powietrza.

• Używając pralkę, wykorzystuj zawsze w pełni pojemność bębna. Przy częściowym wypełnieniu bębna pralka pobiera tyle samo energii, co przy całkowitym załadunku.

• Nie zostawiaj nieużywanych urządzenia rtv na długo w trybie czuwania (telewizor, kino domowe, tv satelitarna, odtwarzacz dvd itp.) Pobierają one wtedy niemało energii w skali roku  - np. odbiornik tv satelitarnej n-box czuwając zużwa ok. 245 kWh/rok.

• Wyłączaj z sieci nieużywany sprzęt komputerowy – komputer, monitor, drukarka itp.

Oto jak wygląda pobór mocy i koszty generowane przez urządzenia elektroniczne:

Wg PC WORLD Nr 10/2009

Nocne czuwanie komputerów, monitorów i innych urządzeń biurowych w 50-osobowym biurze to rachunek na ok. 15 tys. zł/rok.

Komputer ma możliwość ustawienia 2 stanów wstrzymania – S1, w którym pobiera ok. 70% energii zużywanej w stanie nieobciążonym, oraz S3, w którym pobiera tylko 4-8% energii stanu nieobciążonego. Wyboru pomiędzy tymi dwoma stanami wstrzymania dokonuje się w BIOS-ie.
Wyłączenie komputera poprzez komendę „wyłącz komputer” z ekranu zamykania systemu lub przez wyłącznik ulokowany na przedniej ściance komputera nie powoduje całkowitego jego wyłączenia. Utrzymywany jest on w stanie gotowości i ciągle pobiera ok. 3% energii pobieranej w stanie nieobciążonym (zasilanie płyty głównej). Dopiero po skorzystaniu z wyłącznika zasilacza lub wyciągnięciu wtyczki z gniazdka uzyskuje się całkowite odłączenie zasilania.
Więcej o oszczędzaniu energii elektrycznej

Źródło:
Materiały programu „Dom Przyjazny” realizowanego przez NAPE S.A.
Pismo PC World nr 10/2009

3. Wentylacja

Powietrze w mieszkaniu, domu czy budynku musi być stale wymieniane z uwagi na zdrowie mieszkańców a także dla uniknięcia wystąpienia wilgoci, pleśni i grzyba.
W przypadku tradycyjnej wentylacji grawitacyjnej należy mieć na uwadze następujące zagadnienia.

Okna

• Szczelne zamknięcie okna przerywa dopływ powietrza, prowadzi do złego samopoczucia mieszkańców i gromadzenia pary wodnej wykraplającej się na szybach i ścianach. Może to również powodować odwracanie ciągu kanałach wentylacyjnych.

• Okna powinny być wyposażone w specjalne nawiewniki (najlepiej higrosterowalne). Zapewniają one odpowiedni dopływ powietrza niezbędny do działania wentylacji oraz dostosowują strumień dopływającego powietrza do aktualnych potrzeb.

• Jeżeli nie ma zamontowanych nawiewników, okna powinny być stale ustawione w pozycji tworzącej mikroszczelinę, co zapewnia stały dopływ świeżego powietrza.

Intensywne wietrzenie
Jeżeli chcemy przewietrzyć pomieszczenie, to pamiętajmy, że korzystne jest przewietrzenie przez pełne otwarcie okna na krótką chwilę. Następuje wtedy pełna wymiana powietrza bez wyziębienia pomieszczenia.

Po praniu lub gotowaniu
W pomieszczeniu jest dużo pary wodnej. Tylko sprawnie działająca wentylacja może ją usunąć, ale warto też przewietrzyć pomieszczenie, żeby nie dopuścić do wystąpienia wilgoci.

Kanały wentylacyjne
Dobra wentylacja wymaga niezakłóconego odpływu powietrza przez kanały wentylacyjne z kuchni, łazienki, toalety oraz z pomieszczeń bez okien, np. z garderoby.

• Pod drzwiami pomiędzy pokojami oraz do kuchni powinny być szczeliny (co najmniej 1 cm) a w dolnej części drzwi do łazienki otwór (o powierzchni przekroju 120 cm2).

• Konieczna jest coroczna kontrola drożności kanałów.

• Nie można zasłaniać kratek wentylacyjnych, otworów wentylacyjnych w drzwiach do łazienek.

• Nie wolno podłączać okapów kuchennych do kratek wentylacyjnych w budynkach ze zbiorczymi kanałami.

Jak rozpoznać objawy złej wentylacji i jak ją poprawić?

Zaparowane szyby w oknach
To objaw nadmiernej zawartości pary wodnej w mieszkaniu. Nieskuteczna wentylacja nie usuwa pary na zewnątrz.
Sprawdź, czy w kanałach wentylacyjnych jest odpowiedni ciąg (przy oknach zamkniętych i otwartych). Sprawdź też, czy w drzwiach do łazienki i kuchni jest otwór umożliwiający przepływ powietrza oraz czy pod drzwiami jest odpowiednia szczelina. Jeżeli przy otwartych oknach ciąg jest prawidłowy i przez drzwi do łazienki i kuchni powietrze przepływa swobodnie a przy oknach zamkniętych ciągu nie ma, to znaczy, że okna są zbyt szczelne.
Rozwiązanie – zamontuj w oknach nawiewniki lub przynajmniej na stałe ustaw w nich rozszczelnienie.

Z kratek wentylacyjnych nawiewa powietrze
To objaw dużej szczelności okien lub nieprawidłowego zakończenia kanałów wentylacyjnych na dachu.
Sprawdź, czy przy bezwietrznej pogodzie zjawisko ustępuje i czy wtedy jest prawidłowy ciąg w kanałach wentylacyjnych. Jeżeli mimo bezwietrznej pogody z kratek nadal nawiewa powietrze, sprawdź, czy podczas otwarcia okien ciąg się poprawia.
Rozwiązanie – zamontuj na zakończeniu kanałów wentylacyjnych specjalne nasady kominowe zapobiegające wtłaczaniu do kanałów powietrza przez wiatr. Zamontuj w oknach nawiewniki doprowadzające do mieszkania powietrze niezbędne do wytworzenia właściwego ciągu wentylacyjnego lub przynajmniej na stałe ustaw rozszczelnienie w oknach.

Z kratki wentylacyjnej przedostają się zapachy z innych mieszkań
To objaw nieszczelności kanałów wentylacyjnych podłączonych do innych mieszkań. Przyczyną może być też działanie wyciągu kuchennego lub wentylatora w łazience albo toalecie w innym mieszkaniu podłączonym do tego samego kanału wentylacyjnego, który obsługuje Twoje mieszkanie. Taki kanały budowano w starszych budynkach.
Sprawdź, czy kanały wentylacyjne są szczelne – poproś o to kominiarza. Sprawdź u administratora budynku czy są w nim wspólne kanały wentylacyjne dla różnych mieszkań.
Rozwiązanie – nieszczelne kanały trzeba naprawić. Musi to zrobić specjalista. Jeżeli kanały są wspólne dla kilku mieszkań (przeważnie podłączone są co drugą kondygnację), poproś sąsiadów o odłączenie okapów i wentylatorów łazienkowych od kratek wentylacyjnych.

Źródło:
Materiały programu „Dom Przyjazny” realizowanego przez NAPE S.A.


4. Ogrzewanie

Regulacja termostatyczna
Korzystanie z grzejnikowych zaworów i głowic termostatycznych umożliwia dostosowanie temperatury w pomieszczeniach do potrzeb ich mieszkańców.
Dzięki termostatycznym zaworom grzejnikowym uzyskuje się:

• oszczędność energii cieplnej – nawet do 20%

• wyższy komfort cieplny mieszkańców

• oszczędność energii elektrycznej w pompie obiegowej zlokalizowanej w węźle cieplnym lub w kotłowni

• eliminowanie okresowego przegrzewania pomieszczeń gdy na zewnątrz panuje wyższa temperatura

• możliwość obniżania temperatury w niektórych pomieszczeniach gdy mieszkańcy śpią lub są poza domem

Bardziej komfortowym rozwiązaniem jest zastosowanie bezprzewodowego regulatora temperatury w pomieszczeniu, stanowiącego część składową bezprzewodowego, inteligentnego systemu sterowania domem (np. Xcomfort). Uzyskuje się wtedy możliwość tygodniowego programowania temperatury w domu oraz precyzyjnego jej regulowania w każdym pomieszczeniu nawet z dowolnego miejsca poza domem (wykorzystując telefon lub internet). Odciąża to również domowników od obowiązku i wysiłku związanego z ciągłym pamiętaniem i osobistym ustawianiem poszczególnych regulatorów grzejnikowych.

Jak efektywnie wykorzystać ciepło grzejników?

• Najlepiej gdy grzejniki są całkowicie odsłonięte, bez ozdobnej obudowy, nie zakryte firankami czy zasłonami.

• Za grzejnikami powinny być założone ekrany zagrzejnikowe, które całe ciepło z grzejnika kierują do wnętrza pomieszczenia.

• Jeżeli grzejnik jest umieszczony za kotarą w obudowie należy stosować specjalne głowice termostatyczne z wyniesionym czujnikiem lub z funkcją zdalnego nastawiania temperatury. Istnieje wtedy możliwość regulowania temperatury w miejscu zamontowania czujnika, nie zaś za kotarą.

• Gdy pomieszczenia są wietrzone (szczególnie zimą), głowice termostatyczne należy ustawić na najmniejszą możliwą temperaturę. Dzięki temu stracimy minimalną ilość ciepła.

Racjonalna temperatura
Ciepło dużo kosztuje – warto więc przyzwyczaić się do umiarkowanej temperatury w pomieszczeniach. Obniżenie temperatury o jeden stopień powoduje zmniejszenie zużycia ciepła o 5% i pozwala na obniżenie kosztów ogrzewania.
Optymalna temperatura w poszczególnych pomieszczeniach:

• pokoje mieszkalne – 20-21°C

• kuchnia i sypialnia – 18°C

• łazienka – 24°C

• klatka schodowa – 8°C

Instalacja grzewcza budynku
Równoważenie hydrauliczne instalacji oznacza dostosowanie ciśnienia i przepływu czynnika grzewczego do rzeczywistych potrzeb użytkowników.
Instalacja centralnego ogrzewania działa najbardziej efektywnie, jeśli używane są automatyczne zawory równoważące. Usprawniają one pracę termostatów grzejnikowych, zapobiegają hałasom w instalacji, poprawiają skuteczność regulacji ogrzewania a także prowadzą do znacznych oszczędności energii. Automatyczne zawory równoważące mogą być montowane pod pionami, na początku gałęzi lub przed rozdzielaczem mieszkaniowym.
W przypadku pomieszczeń ogólnodostępnych (korytarze, klatki schodowe itp.) należy stosować specjalne głowice termostatyczne o podwyższonej wytrzymałości, odporne na kradzież oraz zabezpieczone przed zmianą ustawienia temperatury przez przypadkowe osoby.

Źródło:
Materiały programu „Dom Przyjazny” realizowanego przez NAPE S.A.


5. Ciepła i zimna woda

Aby w każdym mieszkaniu lub budynku mieć możliwość natychmiastowego dostępu do wody o wymaganej temperaturze, należy stosować instalację cyrkulacyjną ciepłej wody użytkowej wyposażoną w regulatory temperatury. Gwarantuje to oszczędność w zużyciu ciepłej wody a także zmniejszenie ilości ciepła potrzebnego do jej podgrzania o ok. 30%. Jeśli instalacja cyrkulacyjna jest prawidłowo wyregulowana, temperatura wody w całej instalacji utrzymywana jest stale na właściwym poziomie. Wielofunkcyjne zawory termostatyczne pozwalają ponadto na przeprowadzenie okresowego przegrzewu dezynfekcyjnego, który przeciwdziała rozwojowi groźnej bakterii Legionella.



Działania pozwalające zmniejszyć zużycie wody:

• Unikajmy cieknących kranów i spłuczek ustępowych. Nawet drobne, ale długotrwałe przecieki powodują duże straty wody a tym samym pieniędzy.

• Podczas kąpieli pod prysznicem zużywa sie prawie o połowę mniej wody niż podczas kąpieli w wannie.

• Naczyń nie należy zmywać pod strumieniem bieżącej wody ale myć w zlewozmywaku lub zmywarce. Zmniejszamy w ten sposób zużycie wody nawet o połowę.

• Stosujmy armaturę wodoszczędną typu:

- perlator – wytwarza mieszaninę wodno-powietrzną zmniejszając tym sposobem udział wody w całkowitym strumieniu wypływającym z wylewki baterii
- baterie jednouchwytowe zamiast dwuuchwytowych – zmniejszenie przepływu wody nawet o 25%
- ograniczniki wypływu – wstępnie ograniczają strumień wypływającej wody do 60% jego maksymalnego wypływu oraz regulują wypływ ciepłej wody do takiej ilości aby woda zmieszana wypływająca z wylewki baterii miała temperaturę ok. 37°C, czyli takiej, która jest najczęściej używana
- baterie termostatyczne – utrzymują stałą temperaturę wypływającej wody niezależnie od zmian temperatury i ciśnienia wody zasilającej baterię. Stosowane najczęściej jako wannowe i prysznicowe.
- baterie bezdotykowe – wyposażone w sensory, które automatycznie sterują włączaniem i wyłączaniem wypływu wody. Woda zaczyna wypływać w momencie zbliżenia rąk do baterii i automatycznie przestaje płynąć po umyciu rąk. Stosowane przy umywalkach pozwalają oszczędzić zużycie wody do 50% a w prysznicach do 60%, w porównaniu z tradycyjnymi bateriami dwuuchwytowymi.

Źródło:
Materiały programu „Dom Przyjazny” realizowanego przez NAPE S.A.


6. Gotowanie

• Oszczędne gotowanie to gotowanie w dobrze przykrytym garnku o płaskim dnie. Płomień palnika powinien ogrzewać tylko dno garnka a nie jego boczne ścianki. Za duży płomień prowadzi tylko do niepotrzebnej straty gazu.

• Podczas gotowania używamy tylko tyle wody ile jest nam aktualnie potrzebne. Nadmiar wody to stracona energia, czas i pieniądze.

• Do potraw o długim czasie gotowania używajmy szybkowaru. Oszczędzamy wtedy ok. 40% energii i 70% czasu.

• Podczas korzystania z piekarnika otwierajmy jego drzwiczki tylko wtedy, gdy jest to konieczne. Każde otwarcie drzwiczek zwiększa zużycie energii o 10 – 20%.

Źródło:
Materiały programu „Dom Przyjazny” realizowanego przez NAPE S.A.


7. Dom bez chemii

Używając tradycyjnych środków chemicznych do czyszczenia w domu narażamy wszystkich domowników na wdychanie i spożywanie pozostałości po nich co nie jest bez znaczenia dla zdrowia. Przyczynia się to do coraz powszechniej występujących alergii i innych dolegliwości. Ponadto wylewamy do kanalizacji litry skażonej wody co zanieczyszcza środowisko.

Metody bez chemicznego czyszczenia domu:

• Myj naczynia przy użyciu powszechnie dostępnego szarego mydła – przy odpowiedniej temperaturze wody poradzi sobie ono z każdym tłuszczem

• Używaj ekologicznych czyścików – Raypath

• Używaj w domu Efektywne Mikrooorganizmy EM